Johannes Vermeer

Johannes Vermeer – het genie van de licht- en vormtaal

---

De schilderijen van Vermeer staan bekend om hun natuurgetrouwe weergave van alledaagse scènes. Dat maakt ze tot geliefde decoratieobjecten voor functieruimtes zoals keuken en badkamer. Maar ook in woon- of slaapkamers komen de beelden van de geboren Delftenaar goed tot hun recht, want Vermeer ving in schijnbaar bijkomstige handelingen veel gevoelens. Zijn werken gelden als mijlpalen van de kunstgeschiedenis en staan je bij wall-art.nl in de vorm van posters en canvasdrukken of glasschilderijen ter beschikking. Ontdek het oeuvre van een lang onderschat genie en kies de uitvoering die bij de stijl van jouw woon- of werkruimtes past.

Johannes Vermeer vakkundig in scène zetten

Al een eerste blik op onze keuze aan Vermeer-schilderijen laat het bijzondere van zijn werken herkennen. De meeste tonen mensen in hun heel private omgeving. Ze lezen, schilderen of verrichten schrijf- of keukenwerk. Vaak is op de voorgrond een opgenomen gordijn te zien of een halfgeopende deur – net alsof de schilder heimelijk in een vreemde woonkamer had gekeken. Dat laat de motieven van Vermeer bijzonder levensecht werken en nodigt je uit om ermee te experimenteren.

Zo is het mogelijk de aanblik van zijn beroemde “Melkmeisje” te verdiepen door het in een lijst met vensterluiken te vatten. Die versterkt de indruk dat je de afgebeelde dienstmeid observeert en maakt van dat motief een uitstekend decoratieobject voor keukens en eetkamers – waar je de dibond-, glas- of canvasuitvoering ook door een spatscherm met “Melkmeisje”-druk kunt variëren.

Ook de niet minder bekende “Schilderkunst” van de kunstenaar wint door een handige plaatsing aan diepte. Hang een canvasdoek zo op dat de blik van kijkers er als bij toeval op valt. Bij voldoende grootte werkt het alsof het getoonde zich in jouw woonkamer afspeelt – helemaal wanneer je het geschilderde gordijn aanvult met plastisch gedrapeerde stof.

Houd je het liever minder speels, dan kun je voor een kunstzinnige interpretatie van beroemde Vermeer-schilderijen kiezen. Naast verschillende vormen en materialen staan je creatieve nabewerkingen in pixel art of in de vorm van een handige fotomontage ter beschikking. Daardoor zijn oude meesters als Vermeer ook geschikt voor modern ingerichte ruimtes. Bovendien ontplooien de drukken op verschillende dragermaterialen verschillende effecten, zoals bijvoorbeeld een motief op alu-dibond.

Johannes Vermeer begrijpen

Of vervreemde of origineelgetrouwe versies een momentopname tonen of meer willen zeggen, weet vaak alleen de kunstenaar zelf. Ook in het geval van Vermeer is niet altijd duidelijk wat de beelden moeten uitdrukken, zodat veel van zijn schilderijen tot speculaties leidden. Vooral het portret van een anonieme schoonheid in “Het meisje met de parel” zorgde voor geruchten. Het is als “Meisje met de parel” bekend geworden, maar kreeg van Vermeer zelf geen titel. Nadat het lange tijd als beeltenis van zijn oudste dochter gold, wordt het vandaag als fantasieschepping beschouwd, waarbij het minder om de persoon gaat dan om de kleding en andere beelddetails.

Die lezing geldt voor veel werken van Vermeer. Hij heeft zeer vaak naamloze of onbekende personen geschilderd – want de scène en mogelijke vormgevingsmiddelen waren hem belangrijker dan echte afbeeldingen. Daarbij bediende hij zich van technieken die zijn tijd ver vooruit waren. Met een minimum aan elementen en precies verdeelde vlakken ontstonden beelden die ook complexe situaties eenvoudig verklaarden. Perspectieven, vluchtpunten en licht speelden voor Vermeer steeds een belangrijke rol. Gaatjes in zijn canvasdoeken duiden erop dat hij het principe van de camera obscura benutte.

Bijna nog opvallender dan het spel met zichtassen, belichting en geometrische vormen is de kleurstelling van de werken. Veel schilderijen van Vermeer tonen of combineren tinten die haast onnatuurlijk werken. Dat merkte ook zijn landgenoot Vincent van Gogh: tegenover een collega gaf hij toe dat het er behoorlijk bont aan toeging op de beelden van Vermeer. Tegelijk bewonderde hij echter diens vermogen om zelfs schrille of bleke nuances harmonieus in het totaalconcept in te brengen.

Johannes Vermeer als grote onbekende

Dat alles maakt Vermeer-schilderijen tot gewilde kunstwerken. Over zijn afkomst, zijn opleiding en zijn privéleven is daarentegen maar weinig bekend. Zoals geschriften aantonen, werd hij op 21-jarige leeftijd in het Sint-Lucasgilde van zijn geboorte- en woonstad Delft opgenomen. Dat ritueel veronderstelt een jarenlange artistieke opleiding, die alleen door een gildelid mag worden gegeven.

Wie die rol in het leven van Vermeer heeft gespeeld, laat zich niet met zekerheid aantonen. De vermoedens van internationale experts steunen op een veelheid aan aanwijzingen, maar geen daarvan kon een nadere toetsing doorstaan. Het langst hield de stelling stand dat Vermeer een indirecte leerling van Rembrandt zou zijn geweest. Vandaag geldt die als weerlegd; in plaats daarvan komt Pieter de Hooch in beeld. Hij zou weliswaar niet als leermeester zijn opgetreden, maar wel grote invloed op de motiefkeuze van Vermeer hebben gehad.

Ook de inkomstenbronnen van de kunstenaar geven onderzoekers raadsels op. Vermeer kon zijn grote gezin een zorgeloos leven mogelijk maken, maar schilderde slechts één tot drie beelden per jaar. De meeste ontstonden als werk in opdracht van kapitaalkrachtige begunstigers en toonden typische kamertaferelen met mythische of bijbelse inhoud. Later stapte Vermeer over op stadsportretten zoals het “Gezicht op Delft”, dat vandaag tot zijn beroemdste kunstdrukken behoort. Maar ook die schilderijen bleven aan een kleine kring voorbehouden, zodat hun schepper onder tijdgenoten als geheimtip gold.

Johannes Vermeer voor jouw thuis

Die status veranderde pas in de 19e eeuw, toen de Franse criticus Théophile Thoré-Bürger een boek over Vermeer uitbracht. Aanleiding was zijn wens dat kunstenaars meer eigentijdse en alledaagse thema’s zouden weergeven. Daarvoor leek hem de “Sfinx van Delft” het beste voorbeeld te geven. In navolging van de publicatie zette een ware jacht op Vermeer-schilderijen in, die zich in die tijd hoofdzakelijk in Nederland bevonden.

Parallel daaraan ontstond een vervalsersmarkt die zijn gelijke zocht. Omdat Vermeer maar weinig van zijn beelden had gesigneerd en gedateerd, waagden talrijke bedriegers zich aan het imiteren. Voortdurend doken nieuwe werken op die aan de kunstenaar werden toegeschreven – maar niet met zijn hand overeenkwamen. Vandaag zijn drie schilderingen op hout en ruim 30 canvasdoeken als originelen erkend. Daaronder de motieven die je in de shop van wall-art.nl vindt.

Laat je door ons aanbod aan Vermeer-werken inspireren en personaliseer jouw keuze door een passende lijst of een buitengewoon formaat. Bovendien kun je kiezen tussen verschillende dragermaterialen en kleurstellingen – want naast origineelgetrouwe drukken bieden we je ook zwart-witposters, alu-dibond met metallic-effecten of acrylglas schilderijen aan.